"Zagubieni w mroku", Joanna Jax

 "Zagubieni w mroku" Wydawnictwa Videograf [współpraca barterowa] to powieść autorstwa Joanna Jax, której twórczość miałam już okazję poznać i bardzo polubić. Jej styl jest wyrazisty, emocjonalny i wciągający, dlatego z dużym zainteresowaniem sięgnęłam po kolejny tytuł z jej dorobku.

Na pierwszy rzut oka książka może wprowadzać w błąd. Okładka sugeruje współczesny romans, jednak zupełnie nie oddaje charakteru tej historii. Moim zdaniem jest ona mocno nietrafiona, ponieważ fabuła rozgrywa się w dwóch płaszczyznach czasowych: podczas II wojny światowej oraz pod koniec lat sześćdziesiątych i na początku siedemdziesiątych, w realiach Polski Ludowej i NRD. To doskonały przykład na to, że nie warto oceniać książki po okładce.

Główną bohaterką jest Ewa Zakrzewska – kobieta uwikłana w nieudane małżeństwo, planująca rozstanie z mężem, z którym nie łączy jej już właściwie nic. Otrzymuje ona szansę odbycia prestiżowego stażu w jednej z najlepszych pracowni projektowych w Berlinie Wschodnim. Dla Ewy to ogromna możliwość rozwoju zawodowego. Wstąpienie do partii nie wynika z jej przekonań politycznych, lecz z pragmatycznej chęci otwarcia sobie drzwi do kariery.

Równolegle poznajemy historię wieloletniej przyjaźni Ewy z Heleną, sięgającej czasów dzieciństwa i wojny. Obie dziewczynki doświadczyły ogromnej straty – Ewa straciła brata, natomiast młodszy brat Heleny, ze względu na aryjskie rysy, został odebrany rodzinie i zasymilowany przez niemieckie małżeństwo, którego głową był wysoko postawiony esesman. Wyjeżdżając do Niemiec, Ewa obiecuje przyjaciółce, że spróbuje odnaleźć ślad zaginionego chłopca.

W Berlinie Wschodnim bohaterka poznaje Markusa – mężczyznę pochodzącego z trudnej rodziny, z przemocowym ojcem i uległą matką. Ich relacja rozwija się w cieniu nieufności, wszechobecnej kontroli i tajnych służb NRD. Ewa musi bardzo uważać na każde słowo i gest, bo w realiach komunistycznego państwa łatwo zostać uznanym za wroga. Sytuację komplikuje również obecność innej kobiety, która darzy Markusa uczuciem.

Powieść stawia wiele pytań: czy Ewie uda się odnaleźć brata Heleny? Czy zbuduje nowe życie u boku Markusa, czy jednak wróci do męża? Jakie konsekwencje przyniosą jej wybory?

To książka momentami bardzo trudna emocjonalnie, zwłaszcza w części dotyczącej wojny. Autorka porusza m.in. temat wysiedleń dzieci z Zamojszczyzny i dramatycznych prób ich ratowania przez Polaków na stacjach kolejowych. To opowieść o wojennej traumie, stracie, poszukiwaniu bliskich, moralnych wyborach oraz życiu w cieniu totalitarnego systemu.

Jednocześnie powieść czyta się bardzo szybko. Nie ma tu zbędnych opisów, a narracja jest dynamiczna i pełna poruszających scen. Szczególnie zapadają w pamięć wspomnienia z dzieciństwa Ewy i Heleny – ich ukrywanie się, strach i desperackie próby odnalezienia zaginionego brata.

Z lektury jestem bardzo zadowolona i uważam, że „Zagubieni w mroku” to książka zdecydowanie warta uwagi, zwłaszcza dla czytelników ceniących literaturę historyczną z mocnym tłem obyczajowym i emocjonalnym.

Jeśli lubicie powieści, które poruszają trudne tematy, zmuszają do refleksji i zostają w pamięci na długo – koniecznie sięgnijcie po ten tytuł i dajcie znać, jakie zrobił na Was wrażenie.

Za egzemplarz dziękuję Wydawnictwu Videograf