"Ziomek", Joanna Olech

 „Ziomek” Joanny Olech to książka wydana w twardej oprawie przez wydawnictwo Literatura [współpracabarterowa], z ilustracjami Anny Oparkowskiej. Składa się z kilku rozdziałów–opowiadań, których bohaterami są dzieci w wieku szkolnym. Dzieci różne, nieoczywiste, często oceniane powierzchownie, a przez to niezrozumiane.

Poznajemy m.in. Leona – cichego, niepozornego chłopca w okularach, który nie ubiera się modnie i wydaje się „nieogarnięty”. Bywa obiektem drwin rówieśników, zwłaszcza gdy pojawia się na meczu w intensywnie różowych trampkach. Szybko jednak okazuje się, że Leon świetnie gra w piłkę, a poza tym jest odpowiedzialny i opiekuńczy wobec młodszej siostry.

W książce pojawia się też Bolo – chłopiec mierzący się z problemem alkoholizmu ojca. Bardzo się tego wstydzi, a część klasy bezlitośnie wykorzystuje ten fakt jako temat docinek. Jednocześnie Bolo jest niezwykle uzdolniony plastycznie. Jego talent dostrzega tata koleżanki z klasy, Mani – artysta malarz. To dzięki niemu Bolo i Mania biorą udział w konkursie plastycznym, w którym trzeba namalować swoje marzenia. Dla Bola tym marzeniem jest rower.

Czytelnik spotyka również Helenkę i dziewczynkę nazywaną Księżniczką – pochodzącą z bogatego domu, początkowo wyniosłą i drwiącą z innych. Dziewczynki poznają się podczas spacerów z psami na łączce, gdzie pojawia się także „Szajbus” – chłopiec uchodzący za klasowego bandziora. Czy okaże się zagrożeniem, a może kimś zupełnie innym, niż wszyscy myślą?

W jednej z historii poznajemy Barnabę – chłopca, który nie zdał do następnej klasy i trafił do młodszych uczniów. Jest inny: uwielbia ciszę, potrafi zapamiętać długie ciągi liczb, ma nietypowe dla rówieśników zachowania. Szybko okazuje się, że Barnaba jest w spektrum autyzmu.

Są tu także Kajtek oraz Piotrek – klasowy łobuz, którego zachowanie zyskuje zupełnie inny kontekst, gdy dowiadujemy się, że stracił mamę, jego tata wyjechał za granicę i się nim nie interesuje, a on sam opiekuje się schorowaną, zgorzkniałą babcią poruszającą się na wózku.

„Ziomek” to książka o dzieciach, które z pozoru wydają się trudne, dziwne albo sprawiające problemy. W rzeczywistości każde z nich nosi w sobie lęki, wstyd, samotność, ale też ogromny potencjał i ukryte talenty. To opowieści o pierwszych krokach w nowej szkole, relacjach z rówieśnikami, boisku, podwórku i codziennych zmaganiach, które dla dzieci są często bardzo poważne.

Książka napisana jest lekko, momentami zabawnie – dialogi brzmią naturalnie, jak podsłuchane szkolne rozmowy. Pojawiają się przezwiska i charakterystyczne dziecięce odzywki, które przywołują wspomnienia własnego dzieciństwa. Jednocześnie to lektura skłaniająca do refleksji, zwłaszcza dla dorosłych – przypomina, jak ważne jest uważne obserwowanie dzieci, rozmowa z nimi i dostrzeganie tego, co kryje się pod powierzchnią ich zachowań.

Całość dopełniają ilustracje Anny Oparkowskiej – część czarno-białych, część kolorowych – które świetnie oddają klimat książki i emocje bohaterów.

To mądra, ciepła i bardzo potrzebna książka o empatii, różnorodności i uważności na drugiego człowieka – niezależnie od wieku.

Jeśli szukasz książki, która poruszy zarówno dziecko, jak i dorosłego – sięgnij po „Ziomek”. Przeczytajcie ją razem i porozmawiajcie o tym, co naprawdę kryje się za szkolnymi etykietkami.

Za egzemplarz dziękujemy Wydawnictwu Literatura